Lange tijd docent aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel en aan de Muziekkapel Koningin Elisabeth, en een van de jongste laureaten van de Koningin Elisabethwedstrijd op slechts 16-jarige leeftijd in 1964 — Jean-Claude Vanden Eynden geeft een recital van een stratosferisch niveau. Hij biedt een pianoles waarin de virtuositeit plaatsmaakt voor helderheid en waarin de technische beheersing – een onovertroffen gevoel voor parelende klank – uitsluitend ten dienste staat van de discursieve waarheid, geërfd van zijn meester Eduardo del Pueyo.
Als grandioze ouverture brengt onze vertolker niets minder dan het Derde Koraal voor orgel van César Franck, in de geduchte transcriptie van Blanche Selva. Met een meesterlijk gevoel voor dynamische registratie en kleurrijke overgangen weet hij de volle grandeur van het orgel weer te geven zonder ooit de massa ervan te verraden. De Cavaillé-Coll wordt een Steinway! De luchtigheid van het spel, verbluffend in het hele middendeel, onthult een polyfonie die zo helder is dat men op geen enkel moment het origineel mist.
Diezelfde architecturale wetenschap kenmerkt ook de Sonate in A majeur D. 959 van Schubert. In de loop van het lange en epische eerste deel ontvouwt de pianist een uitzonderlijk gevoel voor structuur, waarbij hij stap voor stap de ontwikkeling van het deel blootlegt door een krachtige belichting van de meest complexe harmonische texturen. Maar nergens wordt overdreven aangezet: met een ontwapenende eenvoud bewaart de Belgische meesterpianist een scrupuleus respect voor de tekst zonder de emotionele uitbarsting ervan te verstikken.
Hij installeert op dezelfde manier de trage, grijze treurzang van het Andantino, waarvan de klimaatwisselingen meesterlijk en met een verbluffende natuurlijkheid worden geleid. In enkele goed geordende maten breekt, midden in een stormvlaag, de centrale storm los, leidend naar een brekend climax van zeldzame intensiteit, slechts onderbroken door veelzeggende stiltes. Het speelse en zeer Weense Scherzo biedt vervolgens een welkome pauze en relatieve ontspanning na twee eerste delen van zo’n compacte densiteit. Door de variatie in belichting en toucher wordt het Finale tot het einde toe geleid zonder dat de belangstelling verslapt, ondanks de vele bijna letterlijke herhalingen van dit rondo, telkens in een nieuw fantasierijk licht geplaatst, deze namiddag verheerlijkt door een bijna maniakaal respect voor nuances en articulaties, teken van absolute nederigheid en oprechtheid.
Als ultieme bekentenis, na een minieme aarzeling, brengt Jean-Claude Vanden Eynden, terecht triomfantelijk gevierd door een uitzinnig publiek, als bisnummer opnieuw Schuberts derde Impromptu in Ges majeur uit opus 90, voorgedragen als een aangrijpend gebed, met diezelfde wetenschap van de ordening van de klanklagen en een zoektocht naar tekstuele absolute: zo wordt ons opnieuw een moment van eeuwigheid geschonken.
